Bellik

Saýtymyzyň baş sahypasynda orfografik ýalňyşlar bar bolsa, ýalňyşlary mouse kömegi bilen saýlap, Shift+Enter basyp, Administratora habar bermegiňizi Sizden haýyş edýäris.


Gadyrly okyjylar, aýdymlaryň kabul ediliş möhleti maýyň 1-ne çenli uzadyldy.
Aýdymlaryňyza garaşýarys!


Baş sahypa
Banner
( 14 Ses Berme )

"Men bilimi diňe bir öz tejribämden alman, başgalaryň tejribesinden hem alýaryn" diýip Lýudwig Vitgenşteýn belläpdir. Elbetde, saýtymyz üçin wajyp bolan, saglyk, sagdyn ýaşaýyş, ekologiýa we ekologik saglyga degişli meseleleriň çözgüdini daşary ýurtly we bize ýakyn ýerleşýän ýurtlardaky döwürdeşlerimiziň öz ýaşaýan sebitlerinde çözüşleri, alyp barýan işleri, toplan tejribeleri barada bilme biz üçin hem peýdaly bolardy. Biziň şu günki söhbetdeşimiz, Gyrgyzstandaky ÝUNISON (www.unison.kg) jemgyýetçilik fondunyň, Klimatyň üýtgemegi boýunça döredilen Meýilnamanyň koordinatory Nurgül Esenamanowa habarçymyzyň soraglaryna jogap berdi.

 
( 10 Ses Berme )

Saglygy gazanmakda we gorap saklamakda  geçirmeli çärelere her kim her hili düşünýär. Biziň  suratçymyz ol düşünjeleri beýan etmäge çalyşdy.

SURATLARYŇ AWTORY: MERJEN GYLYJEWA

 
( 14 Ses Berme )

Enurez (latyn. "enourein" - peşew etmek) – beden agzalarynyň näsazlyklary bolmazdan, çaganyň psihologiki ýaşyna deň gelmeýän, gündiz we (ýa-da) gije ygtyýarsyz peşew etme (buşukma) ýagdaýydyr.

Beýniniň kämilsizligi sebäpli täze doglan bäbekler günde ortaça 20 gezek peşew edýärler. Wagtyň geçmegi bilen, peşew haltasynyň göwrüminiň ulalmagy we buşukma hadysasyna erk etmäge öwrenme netijesinde gündelik peşew çykarmanyň ýygylygy azalyp, bir gezekdäki çykarylýan peşewiň mukdary bolsa artýar. Çaganyň 1-2 ýaşynda peşew etmek baradaky habar beýnä ýetip başlaýar. 2-3 ýaşlaryndaky çaga peşew haltasynyň dolandygyny duýup başlasa, 4-5 ýaşlarynda peşewi saklama ýa-da çykarma erk etmäni öwrenýär.

 
( 15 Ses Berme )

Biziň saglygymyza näme howp salýar?

XX asyryň üçünji ýarymy uly ylmy açyşlaryň, tehniki özgerişikleriň we ösüşleriň döwri bolup, lukmançylyk ylymynda hem uly öňegidişlikleri gazanmaga ýardam berse-de, adam saglygyna degişli kynçylyklaryň doly we gutarnykly çözülmegini şu güne çenli gazanyp bolanok.

Dogry, ýokanç keselleriň ençemesini ýeňip geçme ýa-da olara garşy öňüni alyş sanjymlary döretme, keselleriň emele geliş mehanizminiň doly öwrenilmegi we anyklaýyş-tehniki serişdeleriň kämilleşmegi, lukmançylyk ylmynyň ösüşinde ylmyň dürli pudaklarynyň (biologiýa, himiýa, fizika) gazananlaryny ornaşdyrmak hem-de ulanmak adam saglygyny goramakda uly bir ädimiň ädilmegine getirdi.

Adamyň ömrüniň dowamlylygy 45-50 ýyldan 75-85 ýyla çenli uzaldy. Ýöne adam bu ýaşan ömrüni sagdyn geçirip bilýärmi? Ylmy-tehniki ösüşiň gazananlary bilen gurşalan Adam hemişe öz sagdynlygyna güwä geçip bilermi?

 
( 19 Ses Berme )

Farmasewtik pudagy bäsleşigi talap edýän pudak bolup, onuň işiniň şowlulygy dermanlaryň satuwyna we her dermänyň mahabatlandyrylmagynyň ugrunda geçirilýän işlere garaşly bolup durýar. Täze dermany işläp tapmak, öwrenmek uçin we ony bazarlara ýetirmek uçin millionlarçe dollar harç edilýär.

Farmasewtik şereketiňiň derman serişdelerini mahabatlandyrýan wekiliniň dermanlaryň söwdasyny alyp barmakda tutýan orny ulydyr. Wekiller lukmanlara dermanlaryň gowy we ýaramaz täsiri barada habarly bolmagyna, düşünmegine, dogry maglumat ýetirilmegine jogapkär bolup durýarlar. Şunuň ýaly çemeleşmä iňlisçe "ethical promotion", ýagny "etikanyň (ahlak) kadalaryny eýerip mahabatlandyryş işleri alyp barmaklyk" diýilýär. (Wright & Lundstrom, 2004)

Käbir adamlar farmasewtik şereketleriniň lukmanlar bilen alyp barýan işleri, olara berýän sowgatlary, geçirýän tölegleri näsag üçin zerur bolmadyk derman berilmegine, dermannama (resept) ýazylmagyna getirýär diýip hasaplaýarlar. Derman serişdelerini öndürýän şereketleriň özlerini şeýle alyp barmagy lukmanlaryň işine, lukmanlaryň we näsaglaryň aragatnaşygyna hakykatdan hem täsirini ýetirýärmikä?

 
( 15 Ses Berme )

Gadyrly okyjylar, saýtda "Arassaçylyk hakda sözleme: biz ony hemişe berjaý edýärismi?" atly çap edilen makala hudoznikdan şeýle şekiller gowyşdy. Biz hem diýsek şeýle hyzmatdaşlyga begenýäris. Teswirleriňize, şekilleriňize garaşýarys!

 
( 16 Ses Berme )

Bürme keseli (rus. - stolbnýak; latynça - tetanus) – haýwanlar we adamlar arkaly geçýän ýiti bakteriýal ýokanç kesel bolup, nerw ulgamynyň zeperlenmegi we beden myşsalarynda dartgynlylygyň we ýaýraň tutgaýlaryň ýüze çykmagy bilen häsiýetlendirilýändir.

Bürme keseliniň sebäbi

Kesel dörediji – howasyz şertlerde ýaşamana ukyply taýajyk şekilli, hereketli Clostridium tetani bakteriýasydyr. Glostridium tetani güýçli täsir ediji tetanospazmin we tetanolizin zäherlerini bölüp çykarýandyr.

 
( 21 Ses Berme )

Dokuz aýlyk asudalykdan soň, ýaňy dogulan çaga uly ses bilen bu ajaýyp dünýä gelýär. Nähili we haçan dogry uklamalydygyny hem-de gije bilen gündüziň tapawudyny ol entek bilenok. Bu ýagdaýlarda özüňi alyp barmagy oňa ene-atasy öwretmeli bolar.

Mümkin siziň perzendiňiz gijesine gowy uklaýandyr, bary-ýogy bir-iki gezek oýanyp we enesini emip, ýene-de uka gidýändir. Mümkin gündizine hem özüni rahat alyp barýp we emenden soň biraz wagt töweregine syn edip, ýuwaşjadan süýji uka batýandyr. Siziň hem öz işleriňizi edip, arkaýyn dynjyňyzy almana mümkinçiligiňiz döreýändir. Ýöne şeýle oňaýlylyk örän seýrek bolýar. Çaganyň uklama häsiýeti uly adamyň ukusyndan tapawutlanýar.

 
( 13 Ses Berme )

INÇEKESEL WE ADAM GATNAŞYKLARY

Inçekesel özboluşly, geçişi jähtden ýaýbaňlanma häsiýetli bolup, inçekesel taýajyklarynyň (Kohuň taýajyklary, inçekeseliň mikobakteriýalary) bedene düşmegi hemişe diýen ýaly ýokuşma ýagdaýyna, seýrek ýagdaýlarda – keseliň işjeň görnüşiniň döremegine getirip bilýändir. Birinji gezek Kohuň taýajyklary bilen ýokuşma, çagalyk ýa-da ýetginjeklik döwründe, adamynyň bu bakteriýa bilen ilkinji galtaşygy netijesinde bolup geçýär. Bir-iki sany çaganyň dem alyş ýollaryna düşen Kohuň taýajyklary ýerli zeperlenme hadysalaryny döretse hem, bedeniň kesellere garşy durma ulgamynyň (immunitet) ýokary işjeňligi keseliň ýaýbaňlanmagyna ýol bermän, özbaşdak sagalma ýagdaýyny gazanmaga kömek edýär. Bu hadysalaryň hemmesi alamatsyz geçip, inçekeseliň işjeň görnüşiniň döremegine getirmeýär. Keseliň ýokuşmagynyň bolup geçendigi barada maglumaty lukmanlar Mantu synagyny ulanma netijesinde kesgitleýärler. Inçekeseliň ýokuşmagy bedende özboluşly immunologiki "yz" galdyryp, mundan beýläk bedeniň immun ulgamyna inçekeseli tanamaga we onuň bilen göreşmäge şert döredýär. Şeýlelikde, inçekesele garşy immunitet döreýär.

 
( 13 Ses Berme )

HORMATLY SAÝTYMYZYŇ OKYJYLARY!

Gözel Nowruzyň gelmegi tebigaty janlandyryp, oňa köpdürli reňkleriň öwüşginini, syrlylygy, owadanlygy we täze, täsin üýtgeşmeleri peşgeş berýär. Onuň gelmegi bilen adamlarda hem täze özgermelere, täzeliklere, ösüşlere bolan isleg döreýär.

Baýramyňyz bilen gutlap, Biz Size berk saglyk, göwünleriňiziň galkynmagyny, maşgala abadançylygyny, hemme maksatlaryňyzyň rowaçlanmagyny arzuw edýäris. Durmuşyňyz ýylyň bahary ýaly ajaýyp bolsun!

Gutlaglar bilen, saýtyň işgärler topary.

 
BILDIRIŞ

Sosial aragatnaşyk

*** Saglyk.Info ***
Bize goşul!
DG we AS Kitaby

Maşgala Saglygy Kitaby

Sorag-jogap bukjasy

Sorag ibermezden öň
HÖKMAN OKA


Sorag-jogap süzgüji
GÖZLEG
Soňky teswirler
  • Pygam. 27.04.2015 02:01
    "Saglygy doklukdan däl-de açlykdan gözläň" diýip owal aýdylyşy ýaly düýp manysyna düşünip ýaşalsa ...

    Dowamy...

     
  • Gyrmyzy. 27.04.2015 00:55
    Gaty dogry aýdypdyr T. Karleý. Käbirimiz geçeni ýatlap, şol günler bilen ýaşaýar. Ahmyr edýär. Şu ...

    Dowamy...

     
  • Okyjy. 27.04.2015 00:23
    Saýtyň okyjysy Begmyrat! Siz dogry belläpsiňiz. Häzir adamlaryň esasan hem ýaşlaryň köpüsi egoist.

    Dowamy...

     
  • Näzjan. 26.04.2015 22:33
    Wah, şu ekologiýa arassaçylygy üçin jan çekýän guramalar köpelip, netijeli işlesediler hapa howadan dem ...

    Dowamy...

     
  • Tokar. 26.04.2015 14:02
    Karikaturany žanryň gowysy hasaplaýaryn. Bu karikaturalary ýerine düşen diýse boljak. Sebäbi birnäçe ...

    Dowamy...

SES BERME
Siz mekdepleriň ýokary synp okuwçylaryna (15-17 ýaş) jynsy gatnaşyklaryň aýratynlyklary barada maglumat berilmegine nähili garaýarsyňyz?
 
Şu wagt kim bagly
We have 129 guests online