Bellik

Saýtymyzyň baş sahypasynda orfografik ýalňyşlar bar bolsa, ýalňyşlary mouse kömegi bilen saýlap, Shift+Enter basyp, Administratora habar bermegiňizi Sizden haýyş edýäris.


Baş sahypa
Banner
( 15 Ses Berme )

11-nji FEWRAL – YLYM BILEN MEŞGULLANÝAN AÝAL-GYZLARYŇ HALKARA GÜNI

2015-nji ýylyň dekabr aýynda Birlešen Milletler Guramasy (BMG) tarapyndan aýal-gyzlaryñ ylymda we tehnologiýada ýeten derejesini belläp geçmegi, olaryň bu pudaklarda doly derejede deň mümkinçilikleriniň bolmagy we hukuklarynyň goldalmagy barada rezolýusiýa kabul edildi. UNESCO guramasy aýal-gyzlaryñ ylymda, tehnologiýada, matematikada we inženerçilikde gatnaşmagyny gollaýan we ýardam berýän başga-da guramalar bilen bilelikde, her ýylyñ 11-nji fewralynda ylym bilen meşgullanýan aýal-gyzlaryñ Halkara günini dünýä derejesinde bellenilmegini karar etdi.

 
( 8 Ses Berme )

Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy şu ýylyň ýanwar aýynyň 25-ne Latyn Amerikasynyň birnäçe döwletine ýaýran afrikaly Zikanyň wirusynyň, Kanadany we Çilini hasaba almanyňda, bütin Günbatar Ýarymşaryna howp salýandygyny habar berdi.

Zikanyň wirusy 1947-nji ýylda tapyldy. Ilkinji gezek ol Ugandanyň Zika tokaýlaryndaky rezus makaka maýmynlarynda tapylyp, birnäçe ýyldan soň adamlarda hem ýüze çykaryldy. Bu wirus çybynlar arkaly ýaýraýar, ýöne jyns gatnaşygy arkaly ýokuşmagyň mümkindigi barada hem maglumatlar bar.

 
( 13 Ses Berme )

4-nji FEWRAL – HOWPLY TÄZE DÖREMELERE GARŞY GÖREŞMEGIŇ BÜTINDÜNÝÄ GÜNIDIR.

Nasy ulanma Merkezi Aziýa ýurtlaryna mahsus bolup, ol atylýan, çekilmeýän temmäki önümidir. Bu önümiň adyndan belli bolşy ýaly, ony gadym wagtlar nas (nasbaý) ösümliginden taýýarlapdyrlar we şoňa görä hem at galypdyr. Nas adatça temmäkiden, külden, pagta ýa-da künji ýagyndan we sönen hekden taýýarlanylýar. Nas aşaky ýa-da ýokarky dodagyň, diliň aşagyna atylyp we dili berk saklap onuň berjek netijesine garaşylýar. Nasyň ulanylmagyny zyýansyz hasaplap, oňa çilimiň ýerini tutujysy höküminde garamak bolmaýar. Bilermenleriň belleýşine görä, sorulýan temmäki önümlerini ulanýan toparlarda agyz boşlugynyň rak keseliniň ýüze çykmak töwekgelçiligi ýokarydyr, has takygy bu keseliň ilkinji sebäpleriniň biri nasdyr.

 
( 10 Ses Berme )

Göwrelilik döwründe ösýän çaga üçin iň gowy şertleri döretmek maksady bilen enäniň bedeni hemme güýçlerini jemleýär. Elbetde, göwrelilik aýalyň bedeni üçin stress ýagdaýy bolup durýar. Adaty ýagdaýda bilinmän geçen ýarawsyzlyklar bu döwürde ýüze çykyp başlaýar. Bu ýagdaý bu döwürde gan basyşyň peselmegine hem degişlidir.

Gan basyşyň peselme ýagdaýy diýip, arteriýa gan damaryndaky gan basyşynyň 100/60 mm. simap sütüninden pes bolan halatlaryna aýdylýar.

Köplenç, göwrelilik döwründe (ortaça 12% ýagdaýlarda) aýalyň arterial gan basyşy biraz peselýär. Emma hemişe pesräk gan basyşyň görkezijisi bilen gezýän aýalyň göwrelilik döwründe gan basyşy has hem peselip, onuň umumy ýagdaýyna we göwreliligiň geçişine ýaramaz täsirini ýetirip biler.

 
( 15 Ses Berme )

Doňuz dümewi öý haýwanlarynyň, esasan hem doňuzlaryň arasynda giňden ýaýrap, aňsat ýokuşýan ýokanç kesellere degişlidir. Dümewiň bu görnüşini 1931-nji ýylda amerikan alymy Riçard Şoup açdy. Ýöne onuň döredýän keselçiliginden biz soňky ýyllar habardar bolup başladyk, çünki ozal bu wirus esasan ABŞ-nyň, Ýewropanyň, Keniýanyň, Hytaýyň, Ýaponiýanyň fermer hojalyklarynda giňden ýaýrandy. Söwda gatnaşyklarynyň ýaýbaňlanmagy köp keselleriň, şonuň ýaly-da dümewiň bu görnüşiniň ýaýramagyna sebäp boldy.

Doňuz dümewiniň wirusynyň üýtgäp durýandygy sebäpli, oňa garşy belli bir waksinany taýynlamak kynçylyk döredýär. Lukmanlar doňuz dümewiniň birnäçe görnüşlerini tapawutlandyrýarlar: H1N1, H3N1, H3N2. Şularyň içinde iň ýygy duş gelýäni we çalt ýaýraýany H1N1 görnüşi bolup durýar. Wirusyň bu görnüşi uly epidemiýalary döredip bilýändir. Dümewiň hemme görnüşleri üçin howa-damja ýoly (asgyrma, üsgürme, hapa eller we baş.) bilen ýaýrama häsiýeti mahsusdyr.

 
( 29 Ses Berme )

Güneşli tomus günleriň biri tamamlanyp barýardy. Kakam bilen oglan jigilerim daşarda, goňşularymyz bilen üýşüp futbol oýnaýardylar. Men bolsa olaryň oýnuny penjireden synlap otyrdym. Ynha, oglan doganym Myrat topy derwezä saldy. Meniň kakamyň Myrada buýsanýandygyny yüzünden bilip bolýardy. Kakam Myradyň kiçiliginden sport bilen meşgullanmasyny gollaýardy we onuň futbol oýunçysy bolup ýetişmegini isleýärdi. Meniň bu şadyýan pursady synlap damagym doldy, çunki meniň hem kiçiligimden futbol oýnamana höwesim bardy. Ýöne kakam meniň gyz maşgaladygym üçin rugsat bermeýärdi. Kakam maňa: "Gyz öýde, oglan düzde" bolmaly diýip her sapar käýinýärdi. Şeylelik bilen meniň sport baradaky arzuwlarym puç boldy.

 
( 21 Ses Berme )

Temmäki adamlaryň durmuşyna aňsatlyk bilen ornaşýan we şol bir wagtda öz ulanyjylaryny ýuwaşlyk bilen öldürýan serişdedir. Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) hasabatyna görä, temmäki-сilim her ýyl 5 million adamyň ölümine sebäp bolýar. American Cancer Society guramasynyň görkezmelerine görä, çilimiň tüssesinde 7000-den gowrak zäherli himiki maddalar saklanýandyr. Şularyň 250-den gowragy adamyň saglygyna zyýanly, azyndan 69 sanysy bolsa rak keseliniň döremeginiň töwekgelçiligini artdyrýan maddalardyr. 600 müň adam çilim çekmeýän bolsalar hem, onuň zaherleýji tüssesiniň täsirinden ýogalýar.

 
( 25 Ses Berme )

BIZE ŞU AZ?...

 
( 19 Ses Berme )

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ýürek-damar kesellerini öwreniş birleşigi, günde ortaça bir sagat maşk etmegiň ýa-da 30 minut güýçli depginde fiziki maşklary geçirmegiň ýürek-damar keselleriniň döreme howpuny 46% peseldip biljekdigini belleýär.

Her günde fiziki işjeňligi saklap, maşk etmek bilen siz lukmana ýüz tutmaklygynyň zerurlygyny peseldýärsiňiz.

Ýürek-damar keselleri senagat taýdan ösen ýurtlarda giňden ýaýran we maýyplyga sezewar edýän kesellerdir. Ylmy barlagçylar ýürek-damar keselleri kesgitlenenden soňky bäş ýyllyk döwürde ölüm howpunyň döreme töwekgelçiliginiň 30-50% ýokarlanýandygyny belleýärler.

 
( 17 Ses Berme )

Biz geçen ýylyň gyzykly ylmy açyşlaryny size ýatladasymyz gelýär. Dünýäni antibiotiklere duýgur bakteriýalar "basyp" aldylar, sütünli öýjükleriň kömegi bilen agyr keseli üstün çykma, nobel laureatyna bolsa bagta baha bermek başartdy, emeli döredilen aşgazanasty mäz bolsa adamlarda üstünlikli ulanyldy.

Nobel baýragy: gyzzyrma, genetiki özgermeler we bagtlylyk

Nobel baýragynyň fiziologiýa we lukmançylyk ugrundan berilmegi ylymda 2015-nji ýylyň iň wajyp wakalarynyň biri boldy. Geçen ýyl gyzzyrma, onhoserkoz ýokançlyklaryna garşy derman döreden alymlary sylagladylar. Bu derman serişdeleri amaly lukmançylykda eýýäm giňden ulanylyp, millionlarça adamlaryň ömrüni halas etmäge kömek etdi.

 
SAGLYK.INFO-nyň TÄZE EMBLEMASY
Sosial aragatnaşyk

GÖZLEG
SES BERME
Öz saglyk ýagdaýyňyza baha beriň:
 
Bize goşul!
BILDIRIŞ

DG we AS Kitaby

Maşgala Saglygy Kitaby

Sorag-jogap bukjasy

Sorag ibermezden öň
HÖKMAN OKA


Sorag-jogap süzgüji
Soňky teswirler
  • Resul. 15.02.2016 02:15
    Oňurga sütüninde bolup geçýän üýtgemeleriň hem azaply ýagdaýa getirýändigi mese-mälim we bejerişde ...

    Dowamy...

     
  • Lukman 15.02.2016 02:14
    Artyk! Bilek süňküniň döwügini bejermek üçin siz nähili bejergi aldyňyz? Lukman tarapyndan size gips ...

    Dowamy...

     
  • Gumman. 15.02.2016 01:20
    Pornografiýa dünýäde şeýle bir giň gerim aldy weli, ýaşlar diýmäniňde-de ulularyň hem onanizm ...

    Dowamy...

     
  • Tirle 14.02.2016 23:30
    Şu döwürde iýmitleriň görnüşleriniň köpelmegi, olaryň talaba laýyk bolmadyk hiliniň üýtgemegi, iýmitde ...

    Dowamy...

     
  • Mugallym. 14.02.2016 22:18
    Hormatly Artykgül! Siziň gozgan meseläňiz örän ýerlikli we wajyp. Häzirki döwürde durmuşyň üýtgemegi ...

    Dowamy...

Şu wagt kim bagly
We have 10 guests online