Bellik

Saýtymyzyň baş sahypasynda orfografik ýalňyşlar bar bolsa, ýalňyşlary mouse kömegi bilen saýlap, Shift+Enter basyp, Administratora habar bermegiňizi Sizden haýyş edýäris.


Baş sahypa
Banner
( 5 Ses Berme )

Her bir aýal maşgala göwrelilikden soň beden öňki durkuna geler we durmuş öňküden hem gowlaşar diýip pikir edýär. Bu pikir hakykatdan hem dogry. Durmuş has hem gyzykly bolup, täze ýakymly aladalar goşulýar! Emma, aýal maşgala göwrelilikden soň bir az daş-keşbi üýtgese, özüni oňaýsyz duýup başlaýar. Daş-keşbi bilen hem ylalaşsa bolar welin, aýaklarda döreýän gök damarjyklar, egrem-bugram bolup çykyp başlaýar. Aýaklarda agyrylar we çişginlilik, agyrlyk we damar çekmeler döreýär. Muňa göwrelilikden soň dörän aýaklaryň warikoz keseli diýip şübhesiz aýdyp bolar.

Warikoz sözi – latin "varix" – çişmek diýen sözünden emele gelýär. Aýaklarda döreýän warikoz keseli seýrek ýagdaýda dogrumdan soň ýüze çykýar. Bu kesel köplenç göwrelligiň ikinji ýarymynda dörap, belli bir sebäpler bilen bagly bolýar:

 
( 11 Ses Berme )

"Dynç günleri hem işe çykmaly bolýan wagtymyz az däl.
Köçede naharlanmaly, şol ýerde günortanky
arakesmede dynç almaly, ýatmaly bolýar.
Hiç hili şert ýok.
Köçe süpürijileri maşyn kakýan wagtam bolýar.
Ýolbaşçylarymyzam bizi gul ýaly tutýarlar.
Paýyş sözler, kemsitmeler adaty ýagdaý".

Köçe süpüruji zenan

 
( 13 Ses Berme )

2016-yň tomsunda meniň goňşym öýlendi we gelni bilen bile ýaşap başladylar. Bir gün men gelniň sekide aglap oturanyna gabat geldim. Ondan näme bolanyny soramda ýoldaşynyň üstüne gygyrandygyny aýtdy. Soňra bolsa: "Men oňa durmuşa çykamda ol başgaçadyr öýdýädim. Emma, ol hem aýalyna islän wagty gygyryp, buýruk beribermeli diýip pikir edýän adaty erkekler ýaly ekeni" – diýdi.

Gelniň bu gürrüňlerini diňlemek maňa agyr degdi. Türkmenistanda köp erkekler aýallaryna garşy paýyş sözleri ulananlarynda, olara sögünenlerinde, olara garşy dil zorlugyna baş goşýandyklaryny bilmeýärler. Halk içinde "zorluk" diňe hereket bilen edilýän zat diýlip kabul edilýäni üçin dilden çykýan zorluga kän üns hem berilmeýär.

 
( 11 Ses Berme )

Döwürdeş zenanlara öý hojalygynyň keşigini çekme, hünärmenlik ösüşini gazanmak, döreýän dürli durmuşy kynçylyklary ýeňip geçme bilen birlikde zenan näzeninligini, mylakatlylygyny saklamak kyn bolsa gerek. Durmuşy kynçylyklaryň çözgüdini gözleme, barha ýokarlanýan jemgyýetçilik talaplary mylakatlylygy, zenan mähirliligini ýok edip, zenana mahsus bolmadyk yňdarmalygyň, rehimsizligiň, duýgularyň sowuklygynyň döremegine getirmäge ukyplydyr. Öz kalbyňda ýumşaklygy, hoşamaýlygy saklap, nädip mähirli bolup galyp bolýarka?

 
( 7 Ses Berme )

Ýumurtgalygyň kistasy diýip, onuň dokumasynda suwuklygyň ýygnanmagy netijesinde emele gelýän howply bolmadyk döremä aýdylýar. Ýumurtgalygyň kistalary önelgelilik ýaşyndaky aýallaryň arasynda has ýygy duş gelip, 30% ýagdaýlarda ol aýbaşy halkasy kadaly aýallarda duş gelse, 50% halatlarda ony bozulan aýbaşyly aýallarda syn etmek bolýandyr. Aýbaşydan galma döwründe kistalar 6% ýagdaýlarda duş gelýändir.

Köplenç ýagdaýda ýumurtgalygyň wagtlaýyn döreýän bozulmalary netijesinde emele gelýän kista zenan maşgalanyň saglygyna howply bolman biler we onuň bejergisiz hem her aýbaşydan soň kiçelip, ýitmegi mümkindir. Ýumurtgalygyň şeýle görnüşli kistalary funksional ýa-da wagtlaýyn döreýän diýlip atlandyrylýar. Ýöne kistalaryň wagtyň geçmegi bilen ýitmeýän görnüşleri hem bolup, olara organiki kistalar diýilýär.

 
( 9 Ses Berme )

Ýurtlaryň her bir pudakdaky ösüşiniň düýbüni raýatlaryň ylym-bilim derejesi kesgitleýär. Oglan-gyzlara sowatly, okuwly bolmaga goldaw berilmegi bolsa jemgyýetdäki deňsizligiň derejesini kesgitleyär. Köplenç, ösmedik ýurtlarda oglanlaryň gyzlara garanyňda okuwa gitmekleri, ýokary bilim almaklary jemgyýet tarapyndan has köp goldanylýar. Gyzlaryň ýokary bilim almagy üçin döredilýän şertleriň ýagdaýy we jemgyýet tarapyndan gyzlara bellenilen ugurlar we hünärler gyzlaryň islän ugurlaryny erkinlik bilen saýlamaklaryna päsgelçilik berýar. Bu ýagdaý elbetde, ýurduň ykdysady ýagdaýyna öz tasirini ýetirýär. Makalamda gyz-oglanlaryň arasynda okuwda, bilim alma mümkinçilikleriň deňsizligini we munuň türkmen jemgyýetine we umumy ykdysadyýete tasiri hakynda belläp geçerin.

 
( 13 Ses Berme )

Seýrek duş gelýän ýa-da orfan keselleri diýlip, uly bolmadyk adam populýasiýasynda duş gelýän keseller hasaplanýar. Ýer Togalagynyň dürli künjeginde bu keseller dürli-dürli bolup bilýändir. Şeýle-de, orfan keselleri lukmançylygyň dürli ugurlarynda duş gelýändir. Şolaryň 80%-iň sebäbi genetiki bozulmalardyr.

Ekspertleriň bellemegine görä, dünýäde howply seýrek duş gelýän keselleriň görnüşleriniň 5-7 müňe golaýy bellidir. Olaryň arasynda has seýrek duş gelýän keseller hem bolýar: kabuki sindromy (Ýewropada 300 näsag), Pallistera-Killiani sindromy (Ýewropada 30 näsag), ýaýbaňlanýan süňk geteroplaziýasy. Niman-Pikiň keseli, Goşeniň keseli. Orfan keselleriň arasynda has ýygy düş gelýän görnüşleri hem bardyr: mukowissidoz, gemofiliýa, rak keseliniň dürli görnüşleri, miýeloma, Alsgeýmeriň keseli, Gentingtonyň keseli we başgalar.

 
( 7 Ses Berme )

Adam aýagy bedende esasy mehaniki hereketi ýerine ýetirýän agzalaryň iň esasylarynyň biridir. Her günde aýaklarymyzyň bu mehanizmi amala aşyryp uly agramlara sezewar bolýandygy üçin, olara yzygiderli dogry ideg edilmelidir.

Durmuşyň häzirki zaman talaplary sebäpli uzak gün aýak üstünde gezilip, hat-da olara ideg etmeklige wagtymyzyň tapylmaýan pursatlary hem az bolmaýar. Köplenç bolsa aýaklarda döreýän agyrylara kän üns hem bermeýäris. Aýaklar diňe bir ýadawlyk sebäpli agyrýan bolsa, onda dynç alnandan soň agyrylaryň aýryljagy ikuçsyz bolsa hem, bu ýagdaý käte çynlakaý bir keseliň başlangyjy, alamaty hem bolup bilýändir.

 
( 14 Ses Berme )

Şeýle ýagdaýy göz öňüne getiriň. Obadaky bir köçe. Her bir jaýyň daşynda zir-zibiller üçin goýlan gap bar. Olaryň içi zibilden doly. Bir ýaş gelin hemme zir-zibilini bir gaba atyp, ony otlaýar. Zäherli tüsse ýokary galyp, daş-töwerege ýaýraýar. Gahary gelen goňşular gykylyga başlaýarlar. Ynha-da kän garaşylan zir-zibil ýygnaýan ulag gelýär. Obanyň ýaşaýjylary:

– Biziň hem hapamyzy alaýyňda!

Bizi başga biri çagyrdy.

Siz hemmämiziňkini aýyrmaly! Bolmasa siz barada arz-şikaýat ederis!

Nirä aýtsaňyz şoňa aýdyň!

 
( 17 Ses Berme )

Siz ulularyň hataryna girensiňiz. Ýaşyňyzam ýa 20 ýa-da 30-dan geçiberendir. Özüňizi ynamly saýyp,  mähirli  hasaplaýansyňyz. Emma şeýle adamlar bardyr – hemmelere gaýtargy berýändirler, işde ýygnaklarda dagy olaryň bolşuny göz öňüne getirmek hem mümkin däldir. Eýsem durmuşda käbir adamlaryň  her bir ýagdaýda deňagramlylygy saklap ýaşaýandygyny, käbirleriniň bolsa özlerine laýyk ýeri tapyp bilmän, özlerini alyp baryşlary bilen töweregindäkileri irizýändigini nädip düşündirip bilersiňiz?

 
SAGLYK.INFO-nyň TÄZE EMBLEMASY
Sosial aragatnaşyk

GÖZLEG
SES BERME
Nähili görkezme esasynda dermany satyn alýarsyňyz?
 
Bize goşul!
BILDIRIŞ

DG we AS Kitaby

Maşgala Saglygy Kitaby

Sorag-jogap bukjasy

Sorag ibermezden öň
HÖKMAN OKA


Sorag-jogap süzgüji
Soňky teswirler
  • Çetili 27.03.2017 01:22
    Utanç gowy duýgydyr weli, aýratyn hem aýal-gyzlar üçin, ýöne jübütlere är-aýal düşeginde onçakly ...

    Dowamy...

     
  • Okyjy 27.03.2017 01:06
    Kiçi çagalygyna garamazdan owkalama geçirmek üçin çaga seni bilse ýa-da bolmasa, saňa öwrenşen bolmaly.

    Dowamy...

     
  • Nazar 26.03.2017 23:05
    Ýaşlykda ýetginjeklikde ýaş oglan-gyzlar şeýle bir gowy duýgylar bilen gurşalyp, ýagny ähli owadan ...

    Dowamy...

     
  • Maksat 26.03.2017 10:22
    Salam lukman! Oñatmy taplaryñyz? Lukman gońagy nadip aÿyrmalyka? Her hil śampun ulanyp gördim peÿdasy ...

    Dowamy...

     
  • Bossan 26.03.2017 01:11
    Onuň bejermesi diňe operasiýa geçirip dynaýmalymyka diýýärin. Başga ýagdaýda wagtyň geçmegi bilen ol ...

    Dowamy...

Şu wagt kim bagly
We have 96 guests online